Thursday, January 18, 2018

Nước Mỹ dưới thời Trump chia rẽ vì vòng xoáy 'thật giả lẫn lộn'

Năm đầu tiên trong nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump cũng là một năm người ta liên tục nói về "tin giả" và nỗi ám ảnh tin tức bị bóp méo vì mạng xã hội và vì cả báo chí chính thống.
Khi Chris Gromek, một tài xế xe tải, muốn cập nhật tin tức tại Washington D.C., ông lướt web và nghe radio. Đã qua rồi cái thời ông tìm đến tivi vì các kênh như Fox News và MSNBC sẽ tường thuật những bản tin trái ngược nhau và bị chính trị hóa.
"Sự thật nằm ở đâu?", người đàn ông 47 tuổi ở bang North Carolina nói với AP.
nuoc my trong khung hoang niem tin duoi thoi tong thong trump
Chưa bao giờ người ta nói về "tin tức" giả nhiều như trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống Trump. Ảnh: AFP.

Thời đại của hoài nghi

Tổng thống thứ ba của nước Thomas Jeffferson nói lời đáp cho câu hỏi trên chính là trụ cột để nền dân chủ vận hành hiệu quả. Thế nhưng, sau năm đầu của nhiệm kỳ Tổng thống với truyền thông đầy thiên kiến và sự thật bị bóp méo, nhiều người Mỹ thấy họ đứng giữa sự hoang mang không biết đâu là nơi đáng tin để tìm kiếm tin tức về những gì xảy ra tại Washington. Các cuộc phỏng vấn trên khắp đất nước cho thấy nhiều người đã tìm thêm cho họ các kênh thông tin khác nhau, bao gồm cả tài khoản Twitter của tổng thống. Hoặc không tin ai cả.
Đối với nhiều người, đó là cách họ đối phó với một với hiện tượng trong thời đại của Trump, thời đại khi mà tổng thống và giới truyền thông liên tục dè bỉu nhau "tin giả" để trở thành nguồn tin đáng tin cậy hơn.
"Nó khiến tôi nghe mọi chuyện với sự hoài nghi lớn hơn", AP dẫn lời Lori Viars, nhà hoạt động Cơ đốc giáo bảo thủ tại Lebanon, bang Ohio. Viars là người xem tin tức của cả Fox News và CNN. "Không chỉ là những nguồn tin mang khuynh hướng tự do. Tôi xem những hãng tin bảo thủ cũng là nơi cung cấp 'tin giả'". CNN là một trong những đài thường xuyên bị ông Trump chỉ trích là "tin giả".
Kathy Tibbits, một người Dân chủ ở Tahlequah, Oklahoma, đọc tin từ rất nhiều nguồn và cố gắng tiếp cận một cách chính xác nhất những gì tổng thống nói.
"Tôi nghĩ là toàn bộ giới hạn đã thay đổi", luật sư, nghệ sĩ 60 tuổi này nói. "Tôi có bằng về khoa học chính trị, và họ chưa từng dạy tôi về nền chính trị thất bại thế này".
Không chỉ Tổng thống Trump thường xuyên nói về "tin giả", tin tức giả mạo và bị làm sai lệch là vấn đề nhiều nhà lãnh đạo khác như Giáo hoàng Francis và cựu tổng thống Barack Obama từng đề cập. Năm 2017, thuyết âm mưu đã khiến một người từ North Carolina mang súng đến một cửa hiệu pizza tại Washington D.C. vì tin rằng nơi này là hang ổ của một băng nhóm tội phạm ấu dâm.
Tuần trước, sau khi cuốn sách về "Nhà Trắng thời Trump" ra mắt và gây xôn xao, một dòng "tweet" nói rằng ông Trump nghiện xem show về gorilla đã lan truyền khắp nơi và buộc cho tác giả phải lên tiếng đính chính đó chỉ là một trò đùa.

Ranh giới bị xóa mờ

Về phần Tổng thống Trump, AP nhận định "ông đã làm tròn phần mình trong việc xóa mờ ranh giới giữa thật và không thật".
Trong suốt chiến dịch tranh cử, ông đã hình thành một thói quen là chế nhạo các nhà báo đến đưa tin giữa đám đông người ủng hộ. Sau khi nhậm chức, ông thường xuyên than phiền về chất lượng đưa tin của báo chí, chỉ trích các tổ chức truyền thông "thất bại" và là "tin giả". Ông gọi phóng viên là "kẻ thù của nhân dân" và gần đây tiếp tục kêu gọi việc sửa luật để tạo thuận lợi cho việc kiện người "phỉ báng".
nuoc my trong khung hoang niem tin duoi thoi tong thong trump
Những cuộc "đấu khẩu" với báo chí đã theo Tổng thống Trump từ khi ông còn là ứng viên tranh cử cho đến khi đã vào Nhà Trắng. Ảnh: AFP.
Một cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu PEW cho thấy khoảng 2 trong số 3 người Mỹ được khảo sát nói rằng tin giả gây hoang mang cho mọi người trước các vấn đề thời sự. Dù vậy, hơn 8 trong số 10 người được hỏi rất tự tin hoặc khá tự tin về việc bản thân họ có thể phân biệt được đâu là tin giả.
"Tôi nghĩ một phần của vấn đề là con người hiện này nhận quá nhiều thông tin và điều đó khiến họ hoang mang không biết làm sao phân biệt tin thật, tin giả", Trent Lott, cựu thượng nghị sĩ của đảng Cộng hòa từ bang Mississippi và đã làm việc ở Washington D.C. gần nửa thế kỷ qua, nhận định. 2/3 người Mỹ được khảo sát có tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội.

Trump không phải nguyên nhân, chỉ là triệu chứng

Lott không thích thú gì thói quen của tổng thống nhưng ông nói rằng truyền thông chính thống cũng thiên kiến khi đưa tin tại Washington.
Trong nhiều thập niên qua, người Mỹ vốn không yêu thích gì báo chí. Theo một khảo sát của Đại học Chicago, tỷ lệ người "có niềm tin lớn" vào báo chí đã giảm từ 28% của năm 1976 xuống còn 8% vào năm 2016.
"Trump không phát minh ra việc này. Ông ấy không khiến mọi người cảm thấy như họ đang cảm thấy. Ông ấy chỉ bắt trúng cái mạch vốn đã đập", Gary Abernathy, người xuất bản và là biên tập viên của tờ Times-Gazette ở Ohio, cho biết. Báo của Abernathy là một trong số ít tờ báo ủng hộ ông Trump.
nuoc my trong khung hoang niem tin duoi thoi tong thong trump
Tổng thống Trump đã đánh trúng vào tâm lý của nhiều người Mỹ vốn không có lòng tin ở truyền thông chính thống. Ảnh: AFP.
Nicco Mele, Giám đốc Trung tâm Shorenstein về Truyền thông, Chính trị học và Chính sách Công ở Đại học Harvard, nói rằng ông Trump chỉ là triệu chứng của một xu hướng dài hạn. "Giờ thì, liệu ông ấy có thể làm trầm trọng hóa mọi việc không? Dĩ nhiên là có".
"(Khi Trump nói thứ gì đó là tin giả), Tôi bắt đầu giả định mọi thứ ông ấy nói phải là thật", một cử tri độc lập ở Oklahoma, Josephe Murray nói.
Tổng thống có xu hướng thổi phồng các thành tựu của ông. Ông nói mình đã tạo ra đợt giảm thuế lớn nhất trong lịch sử, rằng thành tựu của ông đã vượt qua tất cả các tổng thống tiền nhiệm hay chiến thắng của ông là một chiến thắng "vang dội". Những điều trên đều không đúng.
Ông cáo buộc hàng triệu cử tri bất hợp pháp đã được bỏ phiếu trong cuộc bầu cử năm 2016 (và đó là lý do ông thua bà Hillary Clinton về lượng phiếu phổ thông). Không có bằng chứng cho việc này.
Ông đáp trả lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un rằng ông có một "nút bấm hạt nhân to hơn". Không có nút bấm nào như vậy cả.
Từ góc độ một người tiếp nhận thông tin, AP nhận định rằng bản thân tổng thống là người thường bỏ qua bộ máy thu thập thông tin đồ sộ của chính phủ để tiếp cận thông tin và tạo dựng "thực tại của ông ấy" thông qua tivi, đôi khi là thông qua trực giác của ông. Đó là lý do ông kết luận sai lầm rằng cuộc đột ma túy kích hiếm hoi ở Thụy Điển có liên quan đến những người tị nạn hay việc ông tuyên bố cựu tổng thống Obama nghe lén ông.
"Tôi là một người rất bản năng, nhưng bản năng của tôi thường đúng", ông nói với Time. Ngoài ra, "tôi trích dẫn lại những người đáng kính trọng từ những đài truyền hình đáng kính trọng".
Thái độ và phát ngôn đầy mâu thuẫn của ông Trump với báo chí khiến người dân Mỹ hoang mang trong vòng xoáy tin tức "thật giả lẫn lộn".
Khi Chris Gromek, một người dân bang North Carolina, muốn biết các chính trị gia ở Washington DC đang làm việc như thế nào, anh lướt mạng và nghe đài. Tài xế xe tải 47 tuổi ở này không còn xem TV nữa vì tin tức trên các kênh lớn như Fox News và MSNBC hoàn toàn trái chiều nhau và nhuốm màu lợi ích của các phe nhóm chính trị, AP đưa tin.

Sau một năm thế giới nghĩ gì về Tổng thống Donald Trump. Nguồn: BBC.
'Đâu là sự thật?'
Nước Mỹ một năm sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức chia rẽ sâu sắc vì vòng xoáy tin tức "thật giả lẫn lộn" không chỉ trên mạng xã hội mà còn trong dòng chảy truyền thông chính thống. Người Mỹ ngày càng hoang mang. Họ không biết nên tin vào ai hay tổ chức truyền thông nào khi muốn biết chuyện gì đang diễn ra ở Nhà Trắng.
"Đâu là sự thật?", anh Gromek băn khoăn.
Các cuộc khảo sát và lấy ý kiến trên toàn quốc về chính quyền Trump sau một năm đều cho thấy người dân Mỹ tìm kiếm tin tức từ các nguồn đa dạng, bao gồm cả tài khoản cá nhân trên Twitter của Tổng thống Trump, nhưng họ đều không tin bất cứ nguồn thông tin nào. Nhiều người cho biết chưa bao giờ họ bị mắc kẹt trong "mớ bòng bong" tin tức như bây giờ. Bên cạnh đó, họ cũng chưa từng thấy các tổ chức truyền thông chạy đua ráo riết như bây giờ để giành được niềm tin của công chúng.
"Giờ đây tôi đọc tin tức với sự hoài nghi và thái độ 'trông vậy mà chưa chắc phải vậy'", Lori Viars, một người dân bang Ohio có quan điểm chính trị bảo thủ, cho biết. "Tin tức giả không chỉ đến từ những nguồn tin có quan điểm ủng hộ đảng Dân chủ mà còn từ các nguồn bảo thủ". Chị Viars xem cả Fox và CNN.
Dù có quan điểm chính trị đối lập chị Viars, bà Kathy Tibbits, một cử tri Dân chủ sống ở bang Oklahoma, cũng tỏ ra băn khoăn không kém gì người "bên kia chiến tuyến". Bà Tibbits cho biết tấm bằng cử nhân khoa học chính trị không giúp ích gì cho bà trong việc đánh giá sự chính xác của tin tức liên quan đến Tổng thống Trump. "Tại trường họ không dạy chúng tôi về sự hỗn loạn chính trị này", luật sư kiêm nghệ sĩ 60 tuổi này nói.
Thái độ và phát ngôn của ông Trump đã xóa nhòa ranh giới giữa "thật" và "giả". Trong chiến dịch vận động tranh cử tổng thống năm 2016, ông Trump công khai nhạo báng các phóng viên đưa những thông tin gây bất lợi cho hình ảnh của ông. Sau khi nhậm chức, Tổng thống Trump thường xuyên phàn nàn, chê bai và miệt thị nhiều cơ quan truyền thông chính thống là "thất bại" và "đều giả". Ông nhiều lần gọi các nhà báo là "kẻ thù của nhân dân Mỹ", thậm chí còn muốn sửa đổi luật để dễ dàng kiện phóng viên ra tòa vì tội bôi nhọ cá nhân.
"Nhất cử nhất động" của lãnh đạo đứng đầu đất nước ảnh hưởng mạnh mẽ tới quan điểm của người dân. Theo một báo cáo Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố vào cuối năm 2017, 2/3 số người Mỹ ở độ tuổi trưởng thành được hỏi cho biết những thông tin thêu dệt khiến họ vô cùng mù mờ về ngay cả những thông tin thời sự cơ bản. Hoang mang là vậy nhưng hơn 8/10 người Mỹ cho rằng họ cảm thấy tương đối tự tin vào khả năng của bản thân có thể phân biệt thật giả. Tuy nhiên, thực tế đôi khi không dễ như người ta nói. Năm ngoái, một người đàn ông đã vác súng vào một tiệm ăn nhanh pizza ngay giữa thủ đô Washington DC vì tin rằng đây là hang ổ của một đường dây mại dâm trẻ em. Hoặc mới tuần trước, vào thời điểm phát hành cuốn sách về Tổng thống Trump, người dùng mạng Mỹ tin "sái cổ" thông tin lan truyền trên mạng cho rằng ông Trump nghiện xem một chương trình TV về khỉ đột.
Bà Victoria Steel, 50 tuổi sống ở bang Wyoming, chia sẻ kinh nghiệm phân biệt "vàng thau lẫn lộn" giữa thời đại thông tin này là hãy dành thời gian tìm kiếm nguồn tin có uy tín hoặc dựa vào bạn bè để có được thông tin chính xác. "Những đoạn âm thanh bị cắt rời rạc có thể không đem đến cho bạn đủ thông tin và chắc chắn những dòng tweet cũng không khá hơn", bà Steel, bỏ phiếu cho ứng viên Hillary Clinton vào năm 2016, nói.
Bà Steel có lẽ thuộc nhóm thiểu số vì 2/3 người Mỹ hiện nay đọc tin tức trên các trang mạng xã hội, theo khảo sát của Pew. "Tôi nghĩ một phần vấn đề nằm ở chỗ hiện nay mọi người nạp vào quá nhiều thông tin và việc 'ngụp lặn' trong đống tin tức đó khiến họ hoang mang. Và kết quả, người ta không biết phân biệt thật với giả như thế nào", Trent Lott, một chính trị gia đảng Cộng hòa có hơn 50 năm kinh nghiệm, nhận xét. Lott nhấn mạnh ông không ủng hộ cách Tổng thống Trump lạm dụng mạng xã hội Twitter nhưng ông thấy truyền thông chính thống đang định kiến với chính quyền Trump.
Nhận xét của chính trị gia Cộng hòa này không phải là không có lý khi số liệu thống kê chỉ ra rằng niềm tin của công chúng đặt vào truyền thông liên tục suy giảm trong vài thập niên gần đây. Theo khảo sát của một trong những tổ chức nghiên cứu xã hội độc lập lớn nhất nước Mỹ, NORC trực thuộc đại học Chicago, tỉ lệ người dân Mỹ tin vào độ trung thực, chính xác và khách quan báo chí đã giảm từ 28% năm 1976 xuống chỉ còn 8% năm 2016.
"Ông Trump không phát minh ra (sự hỗn loạn) này. Ông ấy khiến mọi người bắt đầu cảm thấy (sự hỗn loạn). Ông ấy khơi ra vấn đề đã tồn tại từ trước", Gary Abernathy, biên tập viên tờ nhật báo Times-Gazette của Hillsboro, bang Ohio, nêu quan điểm. "Người ta gật đầu đồng ý (với Trump) ngay lập tức vì đó chính xác là những gì họ cảm nhận thấy".
'Gậy ông đập lưng ông'

Tổng thống Trump "giả điếc" trước câu hỏi về cáo buộc ông phân biệt chủng tộc. Nguồn: CS-Span.
Ông Trump từng "mắng mỏ" một loạt các tổ chức truyền thông như New York Times, NBC, ABC, CBS và CNN vì đưa những "tin tức giả dối" liên quan đến cáo buộc đội ngũ tranh cử của ông có quan hệ với Moscow. Và ông cho rằng đó là một "âm mưu" của truyền thông. Tuy nhiên, chính ông là người tạo ra tin tức giả lại vừa là nạn nhân của tin tức giả.
"Khi Trump dán nhãn tin tức gì đó là 'giả mạo', tôi vô thức suy luận rằng vậy mọi thứ ông ấy nói phải là sự thật", Joseph Murray, cử tri 46 tuổi ở bang Oklahoma, nói. "Tôi có cảm giác tôi chưa bao giờ suy nghĩ kiểu như thế cho đến khi ông ấy lên làm tổng thống".
Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh, Tổng thống thứ 45 của Mỹ có xu hướng thổi phồng thành quả của bản thân. Ông Trump tuyên bố chính sách cắt giảm thuế dưới thời chính quyền của ông vượt mọi chính sách giảm thuế của các tổng thống tiền nhiệm. Ông Trump cũng khẳng định chiến thắng "long trời lở đất" của ông trong mùa bầu cử 2016. Tất cả những tuyên bố này đều không đúng sự thật.
Không chỉ thổi phồng, ông Trump đôi khi "hồ đồ" đưa ra những thông tin hoàn toàn bịa đặt. Ông Trump đã "nói liều" về nút bấm hạt nhân không có thực chỉ để trả đũa lời cảnh báo của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un rằng ông này đang giữ nút khởi động tên lửa hạt nhân trên bàn làm việc và sẵn sàng ấn nút kích hoạt nếu Mỹ đe dọa tấn công Triều Tiên. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/1 đăng bài trên Twitter cá nhân, khoe ông "có nút kích hoạt hạt nhân to hơn và uy lực hơn của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un".
Dựa vào thông tin của Fox News, hãng tin mà ông Trump ca ngợi là "đáng tin cậy", Tổng thống Mỹ đã đổ lỗi cho người nhập cư là thủ phạm của một cuộc bạo loạn ở Thụy Điển hồi tháng 2 năm ngoái. Chính phủ Thụy Điển ngay lập tức lên tiếng phản đối rằng không xảy ra bất cứ cuộc bạo loạn nào liên quan đến người nhập cư như lời ông Trump nói và yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ đính chính.
"Tôi là một người (hành động) theo bản năng nhưng bản năng của tôi thường đúng", ông Trump khẳng định với tạp chí Time.

Không chỉ Trump, nhiều chính khách phương Tây cũng miệt thị di dân

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gặp rắc rối lớn khi gọi các nước châu Phi là “dơ bẩn”. Nhưng dường như không chỉ có Tổng thống Trump miệt thị các dân tộc khác.
Phát biểu của ông Trump hôm 12/1 vấp phải sự phản đối từ nhiều nước trên thế giới. Botswana và Haiti đã triệu tập đại sứ Mỹ và yêu cầu làm rõ cách dùng từ của ông Trump. Tổng thống Senegal Macky Sall đã viết trên Twitter: “Châu Phi và người da đen xứng đáng được tôn trọng”. Tờ báo của Vatican, L’Osservatore Romano đánh giá tuyên bố của ông Trump là “khắc nghiệt và đặc biệt xúc phạm”.
Dù vậy, ở các nước châu Âu, đặc biệt là các nước Đông Âu, không có một quốc gia nào lên tiếng phản đối.
khong chi trump nhieu chinh khach phuong tay cung miet thi di dan
Tổng thống CH Czech đã gọi những người Hồi giáo là kẻ tội phạm. Ảnh: AP.

Giới chính trị không thích người nhập cư

Tổng thống Cộng hòa Czech Milos Zeman đã gọi người nhập cư Hồi giáo là những kẻ tội phạm. Người đứng đầu đảng cầm quyền ở Ba Lan, Jaroslaw Kaczynski cũng mô tả những người tị nạn là những người bệnh. Nhà lãnh đạo của Hungary Viktor Orban cũng so sánh người nhập cư như chất độc.
Tuần này, bộ trưởng Bộ Nội vụ Áo gợi ý rằng nên “tập trung” những người di cư tại các trại tị nạn, phát ngôn khiến người ta nhớ đến những trại tập trung người Do Thái trong Thế chiến thứ hai.
Đối với giới chính trị, người nhập cư từ lâu đã trở thành một vấn đề đau đầu. Trong bối cảnh thế giới đang bước vào thời kỳ thay đổi công nghệ, sự bất bình đẳng về lương gia tăng, làn sóng di cư kéo theo một nguồn lực lao động mới tràn vào các nước giàu có. Các nước với dân số từng có phần đông là người da trắng ngày càng "ít trắng" và những người da trắng cũng đang già đi.
Người ta cũng lo sợ những kẻ khủng bố sẽ trà trộn vào dòng người tị nạn đến từ các quốc gia bất ổn ở Trung Đông, Tây Nam Á, vùng cận Sahara...

Hiệu ứng

Một số chuyên gia chỉ ra rằng những lời nhận xét về người nhập cư có phần thô thiển, vô nhân đạo, thậm chí là phân biệt chủng tộc đang dần trở thành ngôn ngữ chính thống. Khi những lời lẽ này đến từ người đứng đầu Nhà Trắng, đó là dấu hiệu cho thấy phân biệt chủng tộc đang dần được chấp nhận trong các bài phát biểu chính trị.
khong chi trump nhieu chinh khach phuong tay cung miet thi di dan
Tổng thống Hungary, Viktor Orban đã chỉ trích những người nhập cư không theo đạo Thiên chúa. Ảnh: Getty Images
Hiệu ứng Donald Trump đang lan sang các nước châu Âu, đặc biệt ở Áo và Đức, nơi người ta theo dõi nhất cử nhất động của tổng thống Mỹ. Một vài chính trị gia ở Tây Âu đã gọi làn sóng di cư là “trận lũ lụt” hay “lũ người đó”.
Một số nước châu Âu còn thực hiện các chính sách bài ngoại sau cuộc khủng hoảng di dân năm 2015. Thủ tướng Hungary Viktor Orban chỉ trích những người tị nạn không theo Cơ đốc giáo và xây dựng một bức tường ở biên giới để ngăn dòng người tị nạn. Tại thời điểm đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã lên án Hungary trên cả lời nói lẫn hành động. Nhưng đến tháng 3/2016, một số các quốc gia bắt đầu điều chỉnh chính sách hạn chế người nhập cư.
Catherine Woolard, Tổng thư ký Hội đồng châu Âu về Người tị nạn và Tội phạm, cho biết các nhà lãnh đạo châu Âu đang có xu hướng hành động giống như người đồng cấp Mỹ dù họ hết mực phủ nhận.
Italy thỏa thuận với Libya không đưa những người di cư lên thuyền sang châu Âu. Mặc dù chính sách này bao gồm cả những điều khoản nhân đạo nhưng trên thực tế nhiều người di cư có nguy cơ trở thành nô lệ trên đất Libya.
Liên minh châu Âu (EU) cũng tìm cách thay đổi chính sách tiếp nhận người tị nạn. Kết quả là một thỏa thuận gây tranh cãi giữa EU và Thổ Nhĩ Kỳ đã ra đời, chặn đường người nhập cư từ Trung Đông sang Đông Âu, thỏa thuận này cũng chặn luôn những người tị nạn vì chiến tranh, xung đột.
Tuy nhiên, Gerald Knaus, chuyên gia tại tổ chức Sáng kiến ổn định châu Âu, cho rằng không nên đánh đồng những lời lẽ kỳ thị của ông Trump với hành động của những nhà lãnh đạo châu Âu và kết luận giới chính trị châu Âu phân biệt chủng tộc.

Trump công bố giải 'kênh tin giả' của năm

Tổng thống Trump công bố những bên chiến thắng "giải thưởng tin tức giả 2017", trong đó có CNN, New York Times và Washington Post.
trump cong bo giai kenh tin gia cua nam
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AFP.
Danh sách các kênh truyền thông thắng giải "tin tức giả" được đăng trên gop.com cuối ngày 17/1. Theo danh sách, "kết quả nghiên cứu cho thấy 90% các bài về Tổng thống Donald Trump mang tính tiêu cực" và 2017 được gọi là "năm của tin tức thiên vị, thậm chí là tin tức giả", Fox News đưa tin.
Đứng đầu danh sách là New York Times với bài viết của chuyên gia kinh tế Paul Krugman, dự báo thị trường chứng khoán Mỹ sẽ không bao giờ phục hồi nếu ông Trump thắng cử. Trên thực tế, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones vừa đạt mốc 26.000 lần đầu tiên khi đóng cửa hôm 17/1.
ABC News đứng sau New York Times với bài viết của Brian Ross, cho rằng cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn của ông Trump có liên lạc với giới chức Nga trong thời gian tranh cử tổng thống Mỹ năm 2016. Ross bị đình chỉ công tác, không có lương, trong 4 tuần và phải đính chính lại thông tin.
Danh sách chỉ ra những thông tin sai sự thật của CNN như ông Trump đã tiếp cận trước "những tài liệu bị đánh cắp" từ Wikileaks, video cho thấy ông Trump cho cá ăn quá tay khi gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) James Comey sẽ phủ nhận việc Trump nói ông không bị điều tra.
New York Times xuất hiện một lần nữa vì đưa tin chính quyền Trump che giấu báo cáo về biến đổi khí hậu. Washington Post được nhắc đến do phóng viên Dave Weigel viết "không có ai đến dự một cuộc tuần hành của Trump ở bang Florida". Một số hãng truyền thông khác có tên trong danh sách gồm Newsweek, Time.
Tổng thống Trump mô tả cáo buộc có sự thông đồng với Nga trong bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 là trò bịp lớn nhất. "Không có sự thông đồng nào cả", ông chủ Nhà Trắng cho biết.Tổng thống Trump đuổi phóng viên kỳ cựu của CNN ra khỏi phòng Bầu dục sau khi bị hỏi dồn dập về cáo buộc phân biệt chủng tộc.

Tổng thống Donald Trump đã chỉ thẳng vào mặt phóng viên Jim Acosta của kênh tin tức CNN và nói ngắn gọn: "Ra ngoài!" tại một cuộc họp báo tổ chức ở phòng Bầu dục tại Nhà Trắng vào ngày 16/1, New York Postđưa tin.
Jim Acosta, phóng viên dày dặn kinh nghiệm của kênh truyền hình CNN chuyên trách các vấn đề Nhà Trắng, nổi tiếng với phong cách không ngần ngại ngắt lời ông Trump. Tại buổi họp báo ngày hôm qua, như thường lệ, Acosta hét lớn "Ngài Tổng thống" ba lần để buộc ông Trump phải chú ý đến câu hỏi của mình.
"Có phải ngài đã nói rằng ngài muốn thêm nhiều người Na Uy nhập cư vào Mỹ hay không? Có phải ngài đã nói rằng ngài muốn tiếp nhận thêm nhiều người đến từ Na Uy không? Đó có phải là sự thật không, Tổng thống?", phóng viên Acosta nói lớn.
Sau khi nghe câu hỏi, ông Trump ngay lập tức đáp rằng: "Tôi muốn người (nhập cư) đến từ khắp mọi nơi". Dù ông Trump cố gắng kết thúc "màn" chất vấn bằng cách cảm ơn tất cả các phóng viên có mặt ở phòng Bầu dục, Acosta vẫn không bỏ cuộc.
"Có phải ngài chỉ muốn người (nhập cư) da trắng? Hay cả những người đến từ những nơi khác trên thế giới (như) người da màu?", Acosta tiếp tục hỏi.
Nghe vậy, ông Trump liền chỉ thẳng và đuổi phóng viên này ra ngoài. Một nữ trợ lý của Tổng thống, như muốn xoa dịu bầu không khí, nhẹ nhàng tiếp lời và cảm ơn phóng viên Acosta. Jim Acosta sau đó đã lên truyền hình và mạng xã hội chỉ trích ông Trump đã cản trở cánh báo chí đặt câu hỏi.

Một năm vì 'Nước Mỹ trên hết', ông Trump đã làm những gì?

Tổng thống Trump khởi đầu nhiệm kỳ bằng cái nhìn u ám về hiện trạng nước Mỹ, đề ra những chính sách gây tranh cãi và là cái tên nổi bật nhất chính trường thế giới năm qua.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Ông Donald Trump, một tỷ phú trong lĩnh vực bất động sản đồng thời là ngôi sao truyền hình thực tế, chính thức trở thành tổng thống thứ 45 của Mỹ với lễ nhậm chức vào ngày 20/1/2017. Trong phát biểu nhậm chức, ông Trump dùng từ "thảm trạng" để mô tả tình hình nước Mỹ và tuyên bố sẽ theo đuổi chủ trương "Nước Mỹ trên hết". Trong ảnh, tổng thống Mỹ và phu nhân Melania Trump khiêu vũ trong dạ tiệc sau lễ nhậm chức. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Một trong những sắc lệnh hành pháp đầu tiên mà ông Trump đặt bút ký là về việc tạm thời cấm công dân 7 nước Hồi giáo nhập cảnh Mỹ cũng như ngừng tiếp nhận người tị nạn. Sắc lệnh đã làm bùng nổ nhiều cuộc biểu tình (ảnh) tại Mỹ cũng như trên thế giới, đồng thời khiến chính quyền Trump rơi vào cuộc chiến dai dẳng với ngành tư pháp. Lệnh cấm đã được sửa đổi thêm 2 lần sau đó và mỗi lần đều bị thẩm phán tòa cấp dưới ra phán quyết vô hiệu hóa. Tuy nhiên, phiên bản thứ ba của sắc lệnh hiện đã được tòa tối cao tạm thời cho áp dụng đầy đủ, đợi đến khi có quyết định cuối cùng. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Cái bắt tay trong 19 giây giữa tân tổng thống Mỹ và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe bất ngờ trở thành đề tài bàn tán trên mạng xã hội hồi tháng 2 khi ông Abe thăm Nhà Trắng. Không chỉ "giải mã" cú bắt tay, nhiều chuyên gia nhân dịp này đã phân tích về phong cách cá nhân cũng như ngôn ngữ cơ thể của ông Trump. Những cuộc gặp gỡ giữa ông với lãnh đạo thế giới từ đó cũng luôn được để ý và không ít lần lại gây xôn xao, chẳng hạn với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Angela Merkel hay với Thủ tướng Anh Theresa May. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Tổng thống Trump đã lên kế hoạch phóng tên lửa vào Syria trước khi dùng bữa với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tối 6/4 (giờ Mỹ) và việc Mỹ bất ngờ tấn công Syria đã khiến cuộc gặp thượng đỉnh Trump - Tập bị lu mờ. Sau tiệc tối, ông Trump tới phòng tình huống dã chiến được lập ra tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago để cập nhật thông tin về cuộc tấn công. Một số nhà phân tích tin là ông muốn gửi đi thông điệp rằng tổng thống Mỹ vẫn là lãnh đạo số một thế giới thông qua vụ không kích bất ngờ. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Ông Trump đã lựa chọn Trung Đông để thực hiện chuyến công du đầu tiên sau khi nhậm chức, trái với tiền lệ vì những người tiền nhiệm thường chọn các nước láng giềng như Canada hoặc Mexico. Chuyến đi hồi tháng 5 được xem là "chuyến công du tôn giáo" khi tổng thống Mỹ đến thăm Saudi Arabia (vương quốc Hồi giáo), Israel (đất nước Do Thái giáo), Vatican ("trái tim" của Công giáo) cũng như Jerusalem (cái nôi của cả 3 tôn giáo này). Trong ảnh, ông Trump tham dự một sự kiện cùng Quốc vương Salman bin Abdulaziz của Saudi Arabia (giữa) và Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el- Sisi (trái) tại Riyadh.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Trong chuyến đi Trung Đông, ông Trump đã ghé thăm Bức tường Phía Tây (còn gọi là Bức tường Than khóc) tại Jerusalem. Ông Trump là tổng thống Mỹ đầu tiên thăm địa điểm này trong lúc đương chức (những tổng thống tiền nhiệm đều chỉ đến đây với tư cách cá nhân). Tổng thống Trump cũng đến khu Bờ Tây và có cuộc gặp với nhà lãnh đạo Palestine Mahmoud Abbas, điều được kỳ vọng là giúp thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông. Tuy nhiên, ông đã đẩy tiến trình này vào bế tắc bằng quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel vào cuối năm. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Ông Trump cùng lãnh đạo các nước G7 dự hội nghị tại Sicily (Italy), điểm dừng chân cuối cùng trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của vị tổng thống. Cuộc họp của lãnh đạo 7 nền kinh tế hàng đầu thế giới đã kết thúc ngày 27/5 trong sự bất đồng về vấn đề biến đổi khí hậu do ông Trump nói Mỹ cần thêm thời gian để cân nhắc. Tuy nhiên, chỉ đúng một tuần sau đó, ông đã quyết định rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris về chống biến đổi khí hậu mà cựu tổng thống Barack Obama phê chuẩn vào tháng 9/2016. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Cuộc tiếp xúc trực diện đầu tiên giữa ông Trump và Tổng thống Vladimir Putin diễn ra bên lề hội nghị G20 tại Đức hồi đầu tháng 7 trong bối cảnh quan hệ Nga - Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ thời Chiến tranh Lạnh. Mối quan hệ được kỳ vọng sẽ cải thiện khi ông Trump lên nhậm chức, song kết quả thậm chí còn tệ hơn. Sau khi quốc hội Mỹ thông qua lệnh trừng phạt Nga vào cuối tháng 7, hai bên đã tiến hành các biện pháp trả đũa lẫn nhau nhằm vào viên chức và cơ sở ngoại giao của mỗi bên. Ảnh: Getty.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Một điểm đáng lưu ý trong năm đầu nhiệm kỳ của ông Trump là bộ máy nhân sự liên tục rơi vào tình cảnh rối ren. Câu chuyện được gói gọn trong một bức ảnh được chia sẻ nhiều trên mạng hồi tháng 8. Tám ngày sau khi tuyên thệ nhậm chức, ông Trump đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Putin tại Phòng Bầu Dục với năm người thân cận nhất. Hơn 200 ngày sau đó, những người ở lại chỉ còn ông Trump và ông Pence. Ảnh: Getty / Đồ họa: Vox.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Tổng thống Trump cảnh báo Triều Tiên sẽ có thể hứng chịu "hỏa lực và thịnh nộ" sau khi nước này tiến hành vụ thử nghiệm hạt nhân lần sáu hồi tháng 9. Trong năm qua, cuộc khẩu chiến Mỹ - Triều không ngừng leo thang căng thẳng khi lãnh đạo hai nước liên tục đưa ra những lời đe dọa, bao gồm tấn công quân sự. Ông Trump nhiều lần đăng "tweet", gọi nhà lãnh đạo Kim Jong Un là "gã tên lửa" còn ông Kim nói tổng thống Mỹ là "gã tâm thần loạn trí". Trong ảnh, người dân Hàn Quốc theo dõi bản tin Tổng thống Trump đe dọa tấn công Triều Tiên. Ảnh: AP.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Năm đầu nhiệm kỳ của ông Trump được đánh dấu bằng các vụ cháy rừng cũng như bão lũ nghiêm trọng, và phản ứng của ông Trump trong nhiều trường hợp đã vấp phải chỉ trích. Trong chuyến thị sát sau bão tại Puerto Rico, ông Trump đã tung một túi khăn giấy về phía những người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, hành động khiến ông bị phê phán là "thiếu nhạy cảm". Vợ chồng tổng thống cũng bị chỉ trích khi đệ nhất phu nhân Melania mang giày cao gót trong chuyến đi đến bang Texas, nơi bị siêu bão Harvey tàn phá hồi cuối tháng 8. Ảnh: Reuters.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Tổng thống Trump đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam và dự hội nghị APEC tại Đà Nẵng hồi tháng 11. Việc ông Trump đến Hà Nội ngay trong năm đầu nhiệm kỳ cho thấy Mỹ coi trọng vai trò của Việt Nam và quan hệ hai nước "đã phát triển vượt bậc", theo lời một cựu đại sứ Việt Nam tại Mỹ. Trước đó tại Đà Nẵng, Tổng thống Trump lần đầu tiên trình bày chiến lược mới của Mỹ về châu Á, nhấn mạnh vai trò của trục Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đối với ảnh hưởng của Washington tại khu vực. Ảnh: Zing.vn.
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Cuộc điều tra Nga đã phủ bóng năm đầu nhiệm kỳ của ông Trump dù ông liên tục phủ nhận việc có liên quan với Moscow. Bước ngoăt là khi Michael Flynn (ảnh), cựu cố vấn an ninh quốc gia, nhận tội nói dối Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) về các liên hệ của mình với Nga hồi đầu tháng 12. Trong lúc sự hợp tác giữa tướng Flynn và FBI được xem là tín hiệu nguy hiểm đối với ông Trump thì vị tổng thống lại cho thấy rằng dường như ông đã biết chuyện cố vấn nói dối nên mới yêu cầu giám đốc FBI khi đó "bỏ qua", hành động có thể khiến ông bị kết tội "cản trở công lý".
mot nam vi nuoc my tren het ong trump da lam nhung gi
Quan hệ giữa ông Trump và đảng Cộng hòa không phải lúc nào cũng êm ả. Điểm sáng lớn nhất của mối quan hệ này năm qua chính là khi dự luật về cải cách thuế lớn nhất 30 năm được quốc hội Mỹ thông qua vào cuối năm. Đây được xem là chiến thắng lớn đầu tiên về lập pháp của ông Trump kể từ khi nhậm chức. Trong ảnh, tổng thống Mỹ và các thành viên đảng Cộng hòa chúc mừng việc thông qua dự luật thuế tại Nhà Trắng hôm 20/12. Ảnh: AP
Ông Trump bước vào Nhà Trắng với khẩu hiệu "Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại" và thực tế một năm qua cho thấy vị tổng thống đã "chống lại tất cả", tái định nghĩa vai trò mà ông đảm nhận.

donald trump va 365 ngay chong lai tat ca

Ông Trump bước vào Nhà Trắng với khẩu hiệu "Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại" và thực tế một năm qua cho thấy vị tổng thống đã phát động một cuộc chiến "chống lại tất cả", tái định nghĩa vai trò mà ông đảm nhận.

Bình luận trong tuyến bài tổng kết một năm nắm quyền của ông Donald Trump, New York Times viết: "Ông Trump là tổng thống thứ 45 của Mỹ nhưng ông đã dành phần lớn năm đầu tại nhiệm để thách thức những truyền thống và tiêu chuẩn được thiết lập bởi 44 tổng thống trước đó, và thay đổi vai trò tổng thống theo những cách mà chưa ai từng tưởng tượng ra".
Từ đối nội cho đến đối ngoại, điểm chung trong việc ban hành chính sách của ông Trump, doanh nhân tỷ phú chưa từng có kinh nghiệm chính trị trước khi bước vào Nhà Trắng, xuyên suốt năm qua là nỗ lực xóa bỏ những thành tựu, những di sản của các đời tổng thống tiền nhiệm. Nói chính xác hơn, những gì họ không hoặc chưa làm thì ông Trump sẽ làm.
"Khi bàn luận chính sách, tổng thống luôn hỏi về ưu và nhược điểm của chúng, nhưng không bao giờ hỏi rằng những người tiền nhiệm của tôi đã làm như thế nào", New York Times dẫn lời Chánh văn phòng Nhà Trắng John F. Kelly.
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
Một ngày sau lễ nhậm chức của ông Trump, các cuộc biểu tình lớn diễn ra ở thủ đô Washington thể hiện sự chống đối rõ ràng. Suốt một năm qua, sự bất mãn không có dấu hiệu hạ nhiệt mà ngày càng gay gắt hơn.
Thắt chặt nhập cư là một trong những lời hứa lớn đầu tiên mà Tổng thống Trump quyết liệt thực hiện sau khi chính thức bước vào Nhà Trắng. Ngay trong tuần thứ nhất, ông ban hành sắc lệnh hành pháp cấm công dân từ 7 nước Iraq, Syria, Iran, Libya, Somalia, Sudan và Yemen nhập cảnh vào Mỹ trong 90 ngày. Cực đoan ở chỗ ngay cả những người ở nước này vốn được cấp "thẻ xanh" tại Mỹ cũng bị cấm nhập cảnh.
Lệnh cấm tạo ra sự hỗn loạn chưa từng có tại Mỹ, kích động biểu tình phản đối từ sân bay đến đường phố. Tuy nó được ban hành dưới danh nghĩa bảo vệ an toàn cho người Mỹ, nhưng những người chỉ trích cho rằng đây là sự xúi giục bài xích Hồi giáo. Sắc lệnh cũng mở ra cuộc đối đầu giữa chính quyền với cơ quan tư pháp, khi nhiều tòa án ra lệnh chặn đứng lệnh cấm này của ông Trump.
Tuy nhiên, chính quyền Trump quyết không bỏ cuộc. Sau khi lệnh cấm đầu tiên bị vô hiệu hóa, Bộ Tư pháp đã nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi Nhà Trắng tiếp tục ban bố những phiên bản mới, dựa trên việc "tiếp thu" và điều chỉnh những kẽ hở so với sắc lệnh đầu tiên.
Sau một năm, Tổng thống Trump có thể coi là đã thành công phần nào khi sắc lệnh hiện hành, áp dụng với 6 nước Hồi giáo cùng một số nước như Venezuela và Triều Tiên, đã được thực thi mà vấp phải ít sự chống đối hơn so với lần đầu tiên. Các thẩm phán không chính thức tuyên bố lệnh cấm phiên bản thứ ba là vi hiến, Tòa án Tối cao cũng không chặn đứng sắc lệnh.
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
Người biểu tình phản đối lệnh cấm nhập cảnh của ông Trump tại khu vực gần Nhà Trắng hôm 30/1/2017. Ảnh: Getty.
Nếu như thắng lợi lớn đầu tiên trong 100 ngày đầu của ông Trump là đề cử và thúc đẩy phê chuẩn thành công ông Neil Gorsuch vào vị trí chánh án Tòa án Tối cao, thì việc Quốc hội Mỹ thông qua dự luật cải cách thuế lớn nhất trong nhiều thập kỷ, đánh dấu chiến thắng lập pháp ấn tượng khép lại năm 2017 cho ông Trump. Trước khi lên đường đi nghỉ Giáng sinh, việc làm cuối cùng của tổng thống tại Nhà Trắng năm qua là phấn khởi ký ban hành đạo luật cải cách thuế.
Phần lớn ý kiến chỉ trích cho rằng đối tượng được hưởng lợi lớn từ các khoản giảm thuế chính là những tập đoàn quy mô lớn, trong khi luật mới ẩn chứa rủi ro tiềm tàng là khiến thâm hụt ngân sách ngày càng tăng. Hiện vẫn chưa thực sự rõ hậu quả của việc cải cách thuế này. Tuy nhiên, trong bối cảnh đảng Cộng hòa đã lục đục nội bộ đáng kể trong năm 2017 thì luật cải cách thuế là dấu hiệu tích cực cho thấy toàn đảng đã thống nhất cùng thúc đẩy một chính sách.
Tổng thống Trump đồng lòng với Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan và Lãnh đạo đa số tại Thượng viện Mitch McConnell để tiến tới thực hiện nhiều chính sách, từ bãi bỏ Obamacare, kiểm soát nhập cư cho đến cải cách thuế.
Tuy nhiên, một lời hứa lớn khác là bãi bỏ và thay thế chính sách chăm sóc y tế dấu ấn của cựu tổng thống Obama, hay Obamacare, là điều ông Trump chưa thể hoàn thành trong năm đầu tiên. Sau hai lần nỗ lực thúc đẩy thông qua tại Hạ viện, dự luật bất ngờ bị chặn đứng tại Thượng viện. Người đưa ra cú đấm chí mạng lại chính là một thượng nghị sĩ được nể trọng của đảng Cộng hòa, ông John McCain.
“McCain đã phản bội người dân Mỹ”, Tổng thống Trump tức tối viết trên Twitter sau cuộc bỏ phiếu. Thất bại về mặt lập pháp không khiến chính quyền Trump bỏ cuộc. Nhà Trắng ngay lập tức ban hành những biện pháp để giảm đáng kể những nội dung cơ sở trong đạo luật Obamacare, chẳng hạn đình chỉ thanh toán cho các công ty bảo hiểm...
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
Tuy nhiên, sai lầm nghiêm trọng nhất đối với ông Trump, xảy ra từ hồi đầu năm và hậu quả của nó có thể đeo bám ông suốt những năm còn lại của nhiệm kỳ, là việc cách chức giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) James Comey. Ông Comey khi đó đang dẫn dắt cuộc điều tra về liên hệ mờ ám giữa chiến dịch tranh cử của ông Trump với người Nga. Đây là vấn đề nghiêm trọng phủ bóng đen lên nhiệm kỳ của ông Trump từ trước cả khi nhậm chức, được phe Dân chủ theo đuổi quyết liệt vì kết quả cuộc điều tra thậm chí có thể dẫn đến kết cục tổng thống Mỹ bị phế truất.
Do đó, việc ông Trump sa thải ông Comey được xem là một "quả bom tháng 5" khiến nhiều người bàng hoàng. Chuyện một đương kim tổng thống bất ngờ cách chức giám đốc FBI vốn đã vi phạm những tiêu chuẩn chính trị thông thường, đặc biệt là khi trước đó chính ông Trump từng đề nghị ông Comey tiếp tục giữ chức và khẳng định không can thiệp cuộc điều tra. Sự việc chẳng những không khiến ông Trump đạt được ý đồ, mà còn khiến tổng thống như "nặng tội" hơn trong mắt công chúng, với giới báo chí và phe Dân chủ. Steve Bannon, cựu chiến lược gia trưởng của Nhà Trắng, nói đây là "sai lầm chính trị thời hiện đại nghiêm trọng nhất".
Lãnh đạo mới của quá trình điều tra là Robert Mueller vốn cũng từng là một giám đốc FBI. Ông Mueller hẳn khiến tổng thống vô cùng tức tối và hối hận vì quyết định nóng vội trong quá khứ. Với thái độ làm việc rốt ráo của ông Mueller, cuộc điều tra Nga không những không chậm lại, mà còn được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.
Đến nay, 4 cựu quan chức trong bộ máy tranh cử của Trump đã bị khởi tố. Cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn hồi đầu tháng 12 đã thừa nhận nói dối FBI và tỏ thái độ hợp tác với ông Mueller khiến ông Trump bất bình, dẫn đến màn "nói hớ" mà nhiều người cho rằng đã chứng minh cho hành vi "cản trở công lý" của tổng thống.
Ông Trump đắc cử trong bối cảnh nước Mỹ chia rẽ hơn bao giờ hết vì các vấn đề sắc tộc và tôn giáo và tình hình không có dấu hiệu dừng lại sau một năm nhiệm kỳ của ông. Một khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện được công bố vào tháng 12/2017 cho thấy đến 60% người Mỹ nói việc thắng cử của ông Trump khiến vấn đề hòa hợp chủng tộc ngày càng tồi tệ. Cuộc biểu tình ở Virginia và những tranh cãi, chỉ trích về "chủ nghĩa thượng đẳng da trắng" trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.
Từ sau khi người trợ lý Omarosa Manigault Newman rời Nhà Trắng thì không còn người gốc Phi nào trong dàn cố vấn cấp cao thân cận của ông Trump.
Gần cuối năm 2017, sự kiện cử tri gốc Phi ồ ạt đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử thượng nghị sĩ ở bang Alabama, khiến đảng Cộng hòa bất ngờ thua đậm, thể hiện sự phản kháng mạnh mẽ trước những chính sách và hành động của Trump. Trong năm 2018, đảng Cộng hòa cũng được được cho là sẽ phải "trả giá" trong các cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ.
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
"Tôi mới là người quyết định chính". Câu nói này của Tổng thống Trump khi phản biện về việc nhiều vị trí chủ chốt ở Bộ Ngoại giao vẫn đang bị bỏ trống phần nào phản ánh việc ban hành và thực thi chính sách đối ngoại của nước Mỹ hiện tại. Ông Trump khiến nước Mỹ vĩ đại hơn hay thực tế là làm cường quốc này suy yếu đi qua những chính sách biệt lập, xa rời các đồng minh, là điều gây nhiều tranh cãi.
"Trump xoay vòng quả địa cầu trong năm đầu" (The Hill), "Trump - người nổi loạn làm đảo lộn chính sách Mỹ 70 năm" (New York Times)… là tựa các bài viết nhận định về quan điểm và chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối với thế giới trong năm qua. Trên thực tế, ngay từ trong bài phát biểu nhậm chức, Tổng thống Trump đã tuyên bố "tất cả các nước có quyền đặt lợi ích của mình lên hàng đầu".
Theo thống kê của New York Times, năm qua ông Trump đã có hơn 130 cuộc gặp mặt và điện đàm với các nguyên thủ, lãnh đạo chính quyền các nước sau một năm ở Nhà Trắng và phần lớn thế giới vẫn "vừa bước đi vừa thăm dò" về thái độ và hành động của tổng thống Mỹ. "Tôi nhận được rất nhiều đề nghị rằng ‘Hãy giúp chúng tôi thấu hiểu vị tổng thống này, cho chúng tôi lời khuyên xử lý tình huống này ra sao'", ông Richard N. Haass, nguyên giám đốc hoạch định chính sách Bộ Ngoại giao Mỹ và hiện là Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho biết.
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
Nước Mỹ sau một năm dưới thời Trump đã thay đổi vị thế trong mắt thế giới, từ người dẫn dắt một thế giới tự do, đi đầu trong chủ trương trật tự quốc tế dựa trên luật pháp, trở nên hướng nội nhiều hơn cùng những chính sách khó đoán. Khi tham dự các sự kiện đa phương hay phát biểu ở những hội nghị quốc tế lớn, bao gồm phát biểu tại Liên Hợp Quốc, Tổng thống Trump đã thể hiện rõ quan điểm của ông với các nước: tôn trọng "luật chơi" của Mỹ, không lợi dụng Mỹ, thương mại công bằng và cân bằng.
Ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ, Tổng thống Trump quyết định rút nước Mỹ khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), động thái được cho là tạo cơ hội cho Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở châu Á. Kế đến, ông cũng đe dọa từ bỏ Hiệp định Paris về thuận chống biến đổi khí hậu mà chính quyền Obama nỗ lực thúc đẩy và thực tế đã rút khỏi hiệp định này hồi đầu tháng 6. Tổng thống Mỹ cũng quyết liệt thúc đẩy đàm phán lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA).
Những màn đối đáp nảy lửa trên Twitter giữa ông với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un diễn ra trong một thời gian dài, dấy lên nỗi lo ngại chiến sự bùng phát ở bán đảo Triều Tiên. Đến cuối năm 2017, ông Trump tiếp tục phá vỡ chính sách nhiều thập kỷ của Mỹ khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.
Cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng, tướng H.R. McMaster, biện hộ chính sách đối ngoại của ông Trump là "thực dụng thực tế" chứ không phải "chủ nghĩa biệt lập". "Quan điểm thống nhất chung là việc phối hợp quốc tế mang lại lợi ích to lớn. Nhưng có nhiều vấn đề khó khăn trong khi không đem lại nhiều lợi ích cho nhân dân Mỹ, do vậy nó không xứng đáng với sự đầu tư nguồn lực", ông nói.
Các cố vấn tại Nhà Trắng lập luận rằng cách hành động của ông Trump không đi theo những học thuyết cũ hàng chục năm qua, mà phản ánh hiện thực thế giới mới và Mỹ phải vận hành theo hướng khác đi.
Giáo sư chính trị quốc tế Daniel W. Drezner (Đại học Tufts, Mỹ) nhận định thành tích đối ngoại quan trọng nhất của ông Trump năm qua là sự đại bại của phiến quân của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS). Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng kết quả này là sự thừa hưởng từ những nỗ lực của người tiền nhiệm. "Trump xứng đáng được khen ngợi khi ông không thay đổi lộ trình, dù những chính sách của ông suốt thời gian qua đều thể hiện rõ việc đi ngược lại với những gì ông Obama đã làm", ông Drezner viết trên Washington Post.
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
Mặt khác, cục diện ở Trung Đông thể hiện rõ tính cách của ông Trump là coi trọng các tướng lĩnh quân đội, tin tưởng sức mạnh quốc phòng hơn những nỗ lực ngoại giao đòi hỏi nhiều thời gian. Ngoài Iraq và Syria, Tổng thống Trump trao cho quân đội nhiều quyền hành hơn để thực hiện những vụ không kích và bố ráp ở Yemen và Somalia.
Nhờ sự phối hợp ăn ý giữa "những người trưởng thành trong bộ máy" là các ông Kelly, McMaster, Mattis và Tillerson, một số quan điểm thất thường của ông Trump rốt cuộc đã không biến thành chính sách. Tổng thống Mỹ vẫn tái khẳng định cam kết hỗ trợ NATO, cũng như ra lệnh điều thêm hàng nghìn binh sĩ Mỹ đến Afghanistan dù ông khẳng định khi tranh cử là sẽ sớm rút toàn quân. Điều này khiến một số nước châu Âu bắt đầu hy vọng rằng "Trump chỉ mạnh miệng chứ sẽ không làm", Peter Westmacott, cựu đại sứ Anh tại Mỹ, nói trên New York Times.
Chính Tổng thống Trump cũng thừa nhận một năm ở Nhà Trắng đã thay đổi ông. "Bản năng tự nhiên của tôi đã bị gạt bỏ. Trước đây tôi rất tin tưởng vào bản năng của mình. Nhưng bây giờ, phần lớn quyết định đều được ban hành khác đi khi bạn nắm quyền tại Phòng Bầu dục", ông nói.
Nhận định tóm gọn về chính sách đối ngoại năm qua của ông Trump, nhà ngoại giao kỳ cựu Richard Haass nói: "Ông Trump là tổng thống Mỹ đầu tiên sau Thế chiến II cho rằng gánh nặng của vai trò dẫn đầu thế giới là quá nhiều so với những lợi ích. Do vậy, nước Mỹ thay đổi vị thế từ người bảo vệ trật tự chủ chốt trở thành người làm xáo động trật tự".
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
"Các tổng thống khác đều coi trọng vị trí của mình và họ có xu hướng không làm điều gì có thể gây tổn hại danh tiếng", Robert Dallek, tác giả cuốn tiểu sử Franklin D. Roosevelt: A Political Life, nhận định. "Trump là một người không có cảm giác tội lỗi khi tấn công người khác theo những cách có thể hủy hoại chức danh tổng thống Mỹ".
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
Sự hiếu chiến của ông Trump có thể khiến ông ấy mất đi nhiều cử tri nhưng cũng đã giúp ông duy trì được một thế lực mà những tổng thống với tỷ lệ ủng hộ ở mức 30-40% khác mong muốn có được tại Washington D.C. Trong khi những nghị sĩ và các nhà vận động cảm nhận rõ ràng về một Nhà Trắng không được ủng hộ và chẳng đếm xỉa đến những ước muốn của chính quyền Trump, những "người chơi" khác tại thủ đô Mỹ vẫn không muốn đối đầu với tổng thống vì sợ rằng chính họ sẽ trở thành đối tượng bị đả kích trong một dòng tweet mới.
"Ông ấy đã thay đổi 'khán đài' Nhà Trắng không giống bất kỳ tổng thống nào khác", Christopher Ruddy, giám đốc điều hành Newsmax Media và là một người bạn của ông Trump, nói. "Xét ở nhiều mức độ, ông ấy không thực sự là một tổng thống theo kiểu truyền thống, nhưng ông ấy đã mang lại nhiều quyền lực hơn cho chiếc ghế tổng thống và khiến vai trò này trở nên mạnh mẽ hơn".
Theo bài viết "Với Trump, một năm tái phát minh vai trò tổng thống" trên New York Times, chức danh tổng thống được ông Trump xem là một phương tiện để xây dựng và quảng bá câu chuyện của chính ông - "một câu chuyện với tiết tấu hấp dẫn nhưng chứa đầy những thông tin không chính xác, bóp méo sự thật và những lời dối trá công khai".
donald trump va 365 ngay chong lai tat ca
.https://news.zing.vn/mot-nam-vi-nuoc-my-tren-het-ong-trump-da-lam-nhung-gi-post793522.html
https://news.zing.vn